พญาคันคาก

เจ็ดปีที่ฝนไม่ตกเลยแม้แต่หยดเดียว กษัตริย์ตัวน้อยองค์หนึ่งจึงสวมมงกุฎ รวบรวมสัตว์ที่ตัวเล็กที่สุดในโลก… แล้วยกทัพขึ้นไปบนฟ้า

พระองค์เป็นคางคก และนี่คือตำนานเบื้องหลังเทศกาลที่เสียงดังที่สุดของไทย

นานมาแล้ว ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของดินแดนที่เป็นประเทศไทยในวันนี้ พระมเหสีองค์หนึ่งให้กำเนิดโอรส แต่โอรสองค์นั้นเป็นคางคกสีทอง

ผู้คนหัวเราะเยาะเจ้าชายตัวน้อย แต่คันคากทั้งฉลาดและใจดี สัตว์ทุกตัวที่ได้พบต่างก็รักพระองค์

พระอินทร์ทอดพระเนตรเห็นจิตใจอันดีงามของพระองค์ จึงประทานปราสาทจากสวรรค์ และชายาผู้งดงาม นามว่า อุดรกุรุนารี

จากทุกหมู่บ้าน ทุกผืนป่า ทั้งคนและสัตว์ต่างพากันมาถวายความเคารพพญาคางคก พญาคันคาก

แต่สูงเหนือเมฆขึ้นไป พญาแถน เทพแห่งฟ้า เฝ้ามองอยู่ ไม่มีใครนำเครื่องเซ่นไหว้มาให้พระองค์อีกแล้ว และพระองค์ก็เริ่มริษยา

พญาแถนจึงขังฝนเอาไว้ เจ็ดปี เจ็ดเดือน เจ็ดวัน ไม่มีฝนตกลงมาเลยสักหยด

ท้องนาแตกระแหง แม่น้ำแห้งขอด ทั้งคนและสัตว์อ่อนแรงเพราะความกระหาย

พญานาคผู้ยิ่งใหญ่ทะยานขึ้นไปบุกฟ้า แต่ถูกเหวี่ยงกลับลงมา แล้วใครเล่าจะสู้กับเทวดาได้

สัตว์ทั้งหลายบนโลกพากันมาหาพญาคางคก ขอให้ช่วย และกษัตริย์ตัวน้อยก็ตรัสว่า พวกเราจะขึ้นไปบนฟ้ากันเอง

พระองค์รวบรวมกองทัพที่ไม่มีเทวดาองค์ไหนเห็นเป็นเรื่องจริงจัง ทั้งปลวก แมงป่อง ตะขาบ และตัวต่อตัวแตน และพญานาคก็มาร่วมทัพด้วย

ก่อนอื่น ปลวกก่อจอมปลวก สูงขึ้น… สูงขึ้น… จนถึงก้อนเมฆ เป็นทางขึ้นสู่ฟ้า

แล้วในยามค่ำคืน พวกมันก็แอบคลานเข้าไปในคลังอาวุธของพญาแถน และค่อย ๆ กัดด้ามดาบทุกเล่มจนกลวง

เมื่อการรบเริ่มขึ้น ทหารสวรรค์ชักดาบออกมา แต่ด้ามดาบหักสะบั้น ตัวแตนต่อย แมงป่องหนีบ ตะขาบกัด กองทัพสวรรค์แตกพ่ายไป

และพญาแถนผู้ยิ่งใหญ่ ก็คุกเข่าลงต่อหน้าคางคก พญาแถนให้สัญญาว่า เมื่อใดที่ผู้คนยิงบั้งไฟขึ้นฟ้า พระองค์จะส่งฝนลงมา เมื่อกบเขียดร้อง ฝนกำลังจะมา และเมื่อว่าวเต้นระบำในสายลม ฝนก็จะหยุด

แล้วฝนก็เทลงมาบนท้องนาที่แตกระแหง ต้นข้าวกลับมาเขียวขจีอีกครั้ง

ทุกวันนี้ ทุกเดือนพฤษภาคม ก่อนลงมือปลูกข้าว ภาคอีสานของไทยและลาวจะจัดงานบุญบั้งไฟ ชาวบ้านช่วยกันทำบั้งไฟขนาดยักษ์ แล้วยิงขึ้นสู่ท้องฟ้าสูงลิบ เพื่อเตือนพญาแถนให้ระลึกถึงคำสัญญา

ที่ยโสธร ยังมีพิพิธภัณฑ์รูปคางคกยักษ์ สร้างขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่กษัตริย์ตัวน้อย

และเมื่อกบเขียดเริ่มร้องระงมในท้องนา ชาวนาก็ยังคงยิ้ม ฝนกำลังมาแล้ว

อย่าดูแคลนคนตัวเล็ก